Hipoteza badawcza

Hipoteza badawcza jest hipotezą naukową, postulatem w obszarze analizowanej jednostki, o zdyscyplinowane metodologicznie sprawdzenie, jak operując zmienną warunkującą (niezależną tzn. nad która badacz ma kontrolę) na stan zmiennej uwarunkowanej (zależnej tzn. obserwowanej; mierzonej) wyjaśnić problem badawczy. 

Postulowane elementy 

Postulowane elementy poprawnego wywodzenia hipotez badawczych:

  1. Hipoteza jest zdaniem prawdopodobnym (poprzedzona badaniem literatury),
  2. Być podstawowym twierdzeniem testowanym w trakcie badań, tzn. być zintegrowana z problemem badawczym a ten znowu z tytułem pracy naukowej,
  3. Wyrażona w ostrych i jednoznacznych terminach,
  4. Podlega konfirmacji lub weryfikacji (sprawdzanie pozytywne),
  5. Podlega falsyfikacji lub dyskonfirmacji (sprawdzanie negatywne),
  6. Być na tyle ogólna, by swoim zakresem zawierać wszelkie fakty, procesy i zjawiska, jakich dotyczy,
  7. Spełniać zasadę ciągłości wiedzy (vide Zasady badawcze),
  8. Być innowacyjna,
  9. Być sprawdzalna za pomocą dostępnych metod,
  10. Być poprzedzona definicjami operowanych zmiennych,
  11. Zawierać istotne relację między zmiennymi,
  12. Mieć określony kierunek lub wagę zależności,
  13. Nie była dotąd sprawdzana i potwierdzana (jak tak, to jest już prawem),
  14. Być zweryfikowana w trakcie badań.

Ta metoda lub podobne pozwala lepiej lub gorzej wyłonić zmienne, jakie pozostają w relacji ze zmienną badaną. Można zamiast hipotezy opisać spodziewane rezultaty pracy.

Złe moce 

Siły przeciwdziałające poprawnego wywodzenia hipotez:

  • Efekt stereotypizacji,
  • Pozorna korelacja zmiennych. Efekt 'jabłek i pomarańczy',
  • Wartościowanie,
  • Subiektywizm,
  • Banał itd.

Źródło: Opracowanie własne ma podstawie: Masłyk Tomasz, 2010, Projektowanie badań społecznych. Elementy projektu badawczego, http://www.wh.agh.edu.pl/other/materialy/7_2010_11_23_21_11_06_Projekt%20badan.doc, 23.12.2014.

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież